Przy zamówieniu powyżej 120 zł - RABATY!   Podane ceny zawierają VAT

Piotr Müldner-Nieckowski:
Biegański, Kramsztyk i inni

Cała lada|Nauka

Cena:32,00
dostępne

Biegański, Kramsztyk i inni

O nowej etyce lekarskiej w XIX-wiecznej Warszawie

Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa. Format B5. Oprawa miękka. Stron 274

Uwaga: podana CENA 32 zł uwzględnia rabat promocyjny 33% od ceny 48 zł (tylko 2 tygodnie)!


 

Autor i Władysław Biegański

Autor na ławeczce z Władysławem Biegańskim (1857-1917) w Częstochowie, al. Najświętszej Marii Panny 22. Rzeźba Wojciecha Pondela.

Fot. Margaret Touchstone


 

 

Spis treści:

Od autora

WPROWADZENIE
  1. Uwagi ogólne
  2. Pojęcia i metody
  3. Struktura normy etycznej
    a. Grupa pierwsza – Prenorma
    b. Grupa druga – Norma
    c. Grupa trzecia – Postnorma
  4. Definiowanie (się) normy etycznej (deontologicznej)
  5. Wektor wpływu normy etycznej
  6. Etyka i deontologia
  7. Deontologia a prawo
  8. Deontologia w praktyce. Strefy działania

ROZDZIAŁ PIERWSZY
Sytuacja
  1. Tło polityczne, społeczne i gospodarcze
  2. Warszawa w 2. połowie XIX wieku. Ludność. System medyczny
  3. Lekarze warszawscy w 2. połowie XIX wieku

ROZDZIAŁ DRUGI
Tło medyczne
  1. Rzut oka na stan etyki lekarskiej w 1. połowie XIX wieku
  2. Wpływ pozytywizmu
  3. Poglądy na istotę medycyny
    a. Poglądy w 1. połowie XIX wieku
    b. Poglądy w 2. połowie XIX wieku

ROZDZIAŁ TRZECI
Początki nowego
  1. Uwagi ogólne
  2. Zanim powstał kodeks warszawski
    a. Thomas Percival: Medical ethics (1803)
    b. American Medical Association: Code of Ethics (1847)
    c. Kodeks galicyjski (1876)
    d. Myśl o kodeksie w Warszawie (1877)
  3. Przygotowania do ogłoszenia kodeksu warszawskiego (1877-1884)

ROZDZIAŁ CZWARTY
Analiza norm deontologicznych w kodeksie warszawskim i tekstach lekarskich
A. Etyka w kodeksie warszawskim (1884)
  1. Cechy Wstępu
  2. Przegląd siatki norm etycznych kodeksu warszawskiego
B. Stosunek lekarza do chorego
  1. Deontologia odmowy pomocy lekarskiej
    a. Klauzule dotyczące ochrony interesów przede wszystkim lekarza
    b. Klauzule dotyczące ochrony interesów przede wszystkim pacjenta
    c. Odmowa leczenia, gdy pacjent nie ma zaufania
  2. Przewaga lekarza nad chorym
  3. Deontologia objaśniania pacjenta o jego chorobie
    a. W kodeksie warszawskim
    b. Pod koniec XIX wieku
  4. Lekarz wobec nieuleczalnie chorego. Eutanazja
  5. Deontologia tajemnicy lekarskiej
    a. Kodeks warszawski
    b. Wypowiedzi lekarzy rozproszone
C. Normy dotyczące form życia zawodowego lekarzy
  1. Narady lekarskie
  2. Sprawy bytowe, materialne, korporacyjne i środowiskowe
    a. Honoraria
    b. Reklamy
    c. Handel w medycynie
    d. Strajki lekarzy
  3. Próby rozwiązania konfliktów wewnątrzzawodowych
    a. Samoocena moralności środowiska lekarskiego
    b. Myśl o upaństwowieniu lekarzy
    c. Inne postulaty
  4. Obowiązki społeczne lekarza
  5. Obowiązki naukowe lekarzy

ROZDZIAŁ PIĄTY
Władysław Biegański – głos odrębny, scalający
  1. Etyka lekarska
  2. Wskazania deontologiczne
  3. Wektory wpływu norm moralnych

SUMMA
ANEKS
  1. Uchwały Towarzystwa Lekarzy Galicyjskich
  2. Sprawozdania z przebiegu dyskusji nad kodeksem etyki lekarskiej
  3. Zasady obowiązków i praw lekarzy
BIBLIOGRAFIA
  Teksty źródłowe
  Opracowania
  Zespoły czasopism
INDEKS OSÓB
AFTERWORD



Ze wstępu:

Nie jest to książka etyczna – nie przedstawia tego, co w etyce (lekarskiej) jest dobre, a co złe, co poprawne, a co nonsensowne, ani jak należy modelować etykę normatywną. Takich rozważań i ocen tu nie ma. Jest natomiast opis tego, jak etykę tworzono, a ściśle jak na gruncie etyki stanowiono normy praktyczne, deontologiczne. Jest to więc praca metaetyczna.
    Na początku podaję ogólne zasady zastosowanej terminologii. Mogą one nieco odbiegać od nazewnictwa, które najczęściej widuje się w pracach etycznych i metaetycznych, ponieważ wprowadzają własne propozycje metodologiczne. Okazało się to konieczne jako przewodnik do wędrowania po dalszej treści.
    Jak będzie można zauważyć, relacja z lektury tekstów lekarzy XIX wieku, treści nie tak znowu odległych od praktyki dzisiejszej, jest niezmiernie ciekawa choćby ze względów fabularnych, co miejmy nadzieję zadowoli czytelnika, który nie jest lekarzem ani filozofem. Zachęca też do zastanowienia, dlaczego etyka lekarska pod koniec XX i na początku XXI wieku wyparła się, przynajmniej w oficjalnych kodeksach, swojej deontologii. Deontologia przeniosła się do tekstów pozaetycznych, głównie prawniczych i poradniczych, prasowych, a tam, gdzie jest niezbędna choćby z powodów dydaktycznych, niemal zupełnie zanikła. Wykłady uniwersyteckie tej straty nie wyrównują, bo deontologia powinna być pielęgnowana przez całe życie zawodowe lekarza.
    Ważne wydaje się zwrócenie uwagi na pojawiające się na tych kartach autorytety, na osoby mędrców, którzy w większości prawdziwą (nie instytucjonalną ani wykreowaną przez media) uczoność wynosili z gabinetów rozsianych po Polsce, prywatnych, fabrycznych; z pracy na przedmieściach, na wsi, z obecności w domach prywatnych; z klinik i laboratoriów; z obserwacji życia, ludzkiej nieudolności i przemyślności, zdumiewających losów i zwyczajności, z tego co lekarz – również dzisiaj – ma na co dzień niczym w osobliwym teatrze, tym bardziej że jest kimś w rodzaju świeckiego spowiednika. Szkoda, że przestano o tym mówić – zapewne dlatego lekarze tak bardzo dziś tracą w oczach społeczeństwa i są coraz częściej postrzegani jako urzędnicy zdrowia, których działanie można skwitować na forach internetowych. Nie bez powodu więc w tytule tej książki występują nazwiska. Rozpoczynające listę wymienianych tu postaci – znakomitych, godnych przypomnienia.



Z posłowia:

Spośród problemów nurtujących środowisko medyczne na czoło nadal wybija się dehumanizacja medycyny, z którą medycyna wciąż sobie nie radzi. Dziś także obserwuje się zaburzenia równowagi między naukowym i organizacyjnym a serdecznym i psychologiczno-socjalnym podejściem lekarza do chorego, a co za tym idzie także do całego społeczeństwa. Dotyczy to przede wszystkim państwowej służby zdrowia. System ten nie został poprawnie opracowany między innymi pod kątem samoregulujących przepisów prawnych, logistyki i ekonomii, co skutkuje zaniedbaniami w funkcjonowaniu opieki zdrowotnej na wszystkich jej poziomach, a przede wszystkim w zakresie dostępności pomocy medycznej. W wydaniu państwowym lekarz coraz bardziej przestaje być opiekunem pacjenta, a staje się usługodawcą takim jak rzemieślnik lub ekspedient, natomiast pacjent z osoby potrzebującej opieki przeistacza się w klienta.
    Tak było już dawniej, pod koniec XIX wieku, jedynie struktury systemu były inne. Ramy pozostały, a skutki są podobne i nawet się pogłębiły. Nie ginie znachorstwo, doktrynerstwo i niebezpieczne samoleczenie – wspomagane przez nieprzygotowane do tej roli media i łudzący rzekomą wszechwiedzą Internet. W powstałym w polskiej służbie zdrowia w latach 1990‑2015 systemie produkcyjno-klienckim, podobnie jak w czasach scjentyzmu drugiej połowy XIX wieku, dochodzi do zrywania więzi lekarz-pacjent, opartej na wzajemnym zrozumieniu i zaufaniu. Zanika funkcja autorytetu, zatracane jest znaczenie osobistego kontaktu pacjenta z lekarzem, niezależnie od typu opieki (państwowej vs. prywatnej). Niebezpiecznej redukcji ulega czas poświęcany chorym.
    Na początku XX wieku Henryk Goldszmit (Janusz Korczak) ubolewał nad złym stanem moralnym opieki zdrowotnej, a na początku XXI dostrzegamy to ponownie, zmieniły się tylko okoliczności. W konkurencji z umysłem i sercem lekarza w domu chorego potrafi wygrywać bezduszna zero-jedynkowa sieć komputerowa.
    Historia medycyny i etyki lekarskiej zmusza do refleksji, że mimo wszystkich niezwykłych talentów brakuje nam zdolności do zrównoważonego działania wspólnotowego.